ĐỘ LÓA HAZE LÀ GÌ? BÍ QUYẾT KIỂM SOÁT TÍNH CHẤT QUANG HỌC VẬT LIỆU TRONG SẢN XUẤT

1. Định nghĩa chuẩn quốc tế: Độ lóa (Haze) là gì?

Độ lóa (Haze) là đại lượng quang học đo lường tỷ lệ phần trăm ánh sáng bị tán xạ (phân tán) khi truyền xuyên qua một vật liệu trong suốt. Hiện tượng tán xạ này làm mất đi sự sắc nét của hình ảnh nền, làm giảm độ tương phản và tạo ra một lớp sương mù bao phủ tầm nhìn.

Theo hệ thống tiêu chuẩn đo lường quốc tế khắt khe nhất hiện nay là ASTM D1003, độ lóa Haze được định nghĩa chính xác là phần trăm lượng ánh sáng truyền qua bị lệch đi một góc lớn hơn 2.5 độ so với trục của chùm tia sáng tới ban đầu. Chỉ số Haze (tính bằng %) càng cao, vật liệu trông càng đục và chất lượng quang học càng thấp.

2. Bảng phân biệt Haze, Độ rõ nét (Clarity) và Độ truyền qua

Trong kiểm tra ngoại quan (QC), kỹ thuật viên rất dễ nhầm lẫn giữa 3 chỉ tiêu quang học cơ bản. Một màng nhựa có thể cho rất nhiều ánh sáng xuyên qua nhưng vẫn bị đục. Bảng dưới đây sẽ làm rõ bản chất vật lý của từng khái niệm:

3. Cội nguồn vật lý gây ra hiện tượng lóa trên vật liệu

Để tìm ra cách khắc phục, nhà sản xuất cần xác định Haze sinh ra từ bên trong cấu trúc (Internal Haze) hay từ bề mặt (Surface Haze). Các nguyên nhân cốt lõi bao gồm:

• Độ kết tinh của Polymer: Các dòng nhựa như PE hay PP có sự chênh lệch chiết suất giữa vùng kết tinh và vùng vô định hình bên trong cấu trúc mạch, khiến ánh sáng bị bẻ cong liên tục khi đi qua. Tốc độ làm nguội (Cooling rate) chậm trong quá trình ép đùn sẽ làm tinh thể phát triển lớn, đẩy chỉ số Haze tăng vọt.
• Phân tán phụ gia không đều: Việc trộn lẫn các chất độn (Filler), chất phân tán hoặc chất chống trượt có chiết suất khác với nhựa nền tạo ra các “hạt lơ lửng” cản trở đường đi của ánh sáng.
• Khiếm khuyết bề mặt: Sự mài mòn vật lý, xước dăm trong quá trình vận chuyển hoặc khuôn đúc không được đánh bóng đạt chuẩn sẽ biến bề mặt vật liệu thành một lăng kính khuếch tán ánh sáng ra mọi hướng.

4. Giải pháp đo lường Haze chuyên dụng: Rhopoint Novo-Haze TX

Không thể cải thiện chất lượng nếu không thể đo lường chính xác. Để đánh giá chỉ tiêu Haze theo đúng chuẩn ASTM D1003 (CIE C), phòng thí nghiệm cần trang bị máy quang học chuyên dụng sử dụng công nghệ Quả cầu tích hợp (Integrating Sphere). Tiêu biểu trong phân khúc này là thiết bị Rhopoint Novo-Haze TX xuất xứ từ Vương Quốc Anh.

Máy Novo-Haze TX mang lại khả năng đo đạc nhanh chóng, loại bỏ hoàn toàn sai số từ việc quan sát bằng mắt thường. Thiết bị cho phép đánh giá đồng thời hai chỉ số Haze và Transmission (Độ truyền sáng) chỉ trong một lần bấm đo. Giao diện màn hình cảm ứng hiện đại kết hợp tính năng xuất dữ liệu qua USB giúp kỹ thuật viên tạo báo cáo QC một cách vô cùng chuyên nghiệp.

5. Bảng thông số kỹ thuật thiết bị đo Haze (Rhopoint – Anh Quốc)

Dưới đây là bảng thông số đặc tuyến kỹ thuật tiêu chuẩn của máy đo độ lóa Novo-Haze TX, hỗ trợ nhà máy lập dự toán cấu hình thiết bị một cách trực quan nhất: